Raku stoken
Bij raku wordt zowel rook als vuur gebruikt. De raku oven wordt met gas gestookt. De oven wordt snel naar hoge temperaturen gestookt. Meestal tussen 700 en 1000 graden Celsius, afhankelijk van het gewenste resultaat. De potten zijn al biscuit gestookt wanneer ze de oven ingaan.
Deze raku techniek wordt al eeuwen toegepast in Japan. Een techniek die in de jaren 80 is ontstaan is naked raku. Hierbij wordt geen glazuur op de pot aangebracht maar een klei- of sliblaag. Hierover later meer.
De pot wordt bij de gewenste temperatuur uit de oven getild met een daarvoor bestemde tang. Denk hierbij om beschermende kleding zoals bijvoorbeeld lashandschoenen en vuur bestendige schoenen.
Afhankelijk van de gewenste craquelé blijft de pot een paar minuten in de buitenlucht waarna ze in een bak met houtsnippers wordt gezet of bijvoorbeeld krantensnippers. Door de hitte van de pot zullen deze materialen gaan branden. Als het goed brandt kan het deksel op de bak gedaan worden. De ontstane rook zal in de craquelé, oftewel de scheurtjes die in de glazuur ontstaan, trekken waardoor je de fijne haarscheuren goed zal zien. Dit geeft raku gestookte potten hun specifieke uiterlijk.
Voor raku wordt meestal speciale klei gebruikt die in staat is om de thermische schok op te vangen die optreedt bij het gloeiend heet uit de oven halen en aan de buitenlucht blootgesteld worden of ook bijvoorbeeld in water dompelen.
Naked raku
Hierbij dus geen glazuur maar op de pot wordt een klei- of sliblaag aangebracht.
De pot wordt eerst goed glad gepoetst en vaak behandeld met een Terra sigilata. Hierdoor ontstaat een mooie gladde huid op de pot.
Hierna wordt de sliblaag aangebracht en door het na het rookproces zal de sliblaag afbrokkelen waardoor de craquelé zal ontstaan.
Saggar firing
Nog niet heel lang geleden zag ik op Youtube het fenomeen van Saggar firing. Ik werd meteen geraakt door de prachtige kleuren op de potten.
Het is mogelijk om dit te doen in een elektrische pottenbakkers oven. Ik geef de voorkeur aan de saggar firing te doen in mijn raku oven.
Als saggar, de vorm waarin je de pot doet, kun je klei gebruiken of een metalen bak op maat.
Ik zelf doe de, in mijn geval gedraaide, pot met allerlei veelal natuurlijke materialen als zout, koffie, stro, hout en dergelijke in aluminium folie.
De pot wordt na het stoken goed gepoetst en behandeld met een dichtingsmiddel waardoor je ook de glans krijgt en de pot waterdicht wordt. Dit zal af en toe herhaald moeten worden om de waterdichtheid vast te houden.
Op deze manier gestookte potten zullen echter nooit voedselveilig zijn, hou daar bij een eventuele aanschaf rekening mee. Als kunst object zijn ze echter prachtig.
